Op bijeenkomsten van Taalpodium hoor ik het af en toe, de wens of het voornemen, het eigen werk in een boekje samen te brengen. Wanneer je schrijft, op welk niveau dan ook, lijkt het me logisch, dat die wens vroeg of laat opkomt. Er zijn contacten gelegd op grond waarvan de auteur zijn mogelijkheden voor een publicatie redelijk kan inschatten, hetgeen in de meeste gevallen tot de conclusie zal leiden dat het er niet in zit. Een enkeling zal het bij een grote of kleine uitgever toch proberen. Meestal zal de afwijzing die daarop volgt de verwachting bevestigen. Nu kun je stellen dat wanneer er niemand te vinden is die geld wil steken in de uitgave van je werk, het dan niet goed, niet interessant genoeg is, en niet waard er de steeds spaarzamere grondstoffen van onze wereld aan te verspillen. Toch blijft het waar dat het leuk en bevredigend kan zijn van je werk een boekje te maken, al is het maar in een kleine oplage voor vrienden en kennissen. Het enige dat dan overblijft is de uitgave zelf financieren. En daar is niets mis mee. Zelfs een succesvolle dichter als Ingmar Heytze bood zijn eerste bundel bij Innocenti aan, een uitgeverij die zo’n decennium geleden netjes verzorgde bundels uitgaf, maar die alleen een relatief kleine oplage voor haar rekening nam. Wilde je meer exemplaren, dan moest je daarvoor betalen, al waren die kosten heel laag omdat de basiskosten, die bij drukken altijd het hoogste zijn, al werden gemaakt.
Iemand die lid is van Taalpodium zal dan meteen aan onze eigen Fred Penninga denken. Door de tweejaarlijkse verzamelbundel van Taalpodium en diverse andere publicaties, bijvoorbeeld een bundel van Henk Achterberg, weet je dat het er prachtig uit zal zien. Maar ook Fred leeft niet van de lucht. Als rechtgeaarde Hollander kijk je dan nog wat om je heen, met het gevaar moedeloos te verdwalen in een doolhof van technische termen. Dankzij de moderne techniek is er tegenwoordig een breed scala aan mogelijkheden, van printing on demand tot écht gedrukt, van ingenaaid tot geplakt. De term eigen beheer is daarbij slechts beperkt van toepassing, want er zijn tal van gespecialiseerde uitgeverijen, in het Engels mooi aangeduid als “vanity press”, die de hele afhandeling voor hun rekening nemen. Maar het kost allemaal geld.
Bij het laten drukken van een boekje zijn er altijd de vaste kosten voor het drukklaar maken van het manuscript. Laat je het boekje drukken in een oplage van één, dan drukken al die kosten op dat ene boekje. Hoe groter de oplage, hoe lager de kosten per exemplaar, al heeft dat uiteraard ook een grens. Ik weet niet waar het optimum kostentechnisch precies ligt, maar je praat dan over oplages van honderden of zelfs duizenden, terwijl de kleine schrijver een oplage ergens tussen de vijftig en de honderd al mooi zal vinden. Maar wanneer je dan concludeert dat een oplage van bijvoorbeeld zeventig exemplaren jouw persoonlijke optimum is, blijkt dat de prijs voor een oplage van honderd het minimum is. Je kunt er wel minder laten drukken, maar dan betaal je toch dezelfde prijs als voor honderd boekjes.Voor deze impasse biedt Uitgeverij Digitalis een oplossing.
Deze kleine Utrechtse uitgeverij heeft een eigen fonds, maar daarnaast ook twee imprints die zich specifiek richten op schrijvers die de uitgave van hun boek zelf willen bekostigen. Voor leden van Taalpodium is de interessantste de Ypsilonreeks, speciaal bedoeld voor het uitgeven in een kleine oplage, met name van gedichtenbundels. Het biedt een standaardpakket voor vijftig boekjes; de helft van de minimumoplage bij sommige anderen, en ook voor de helft van de prijs.Wanneer je het idee hebt dat de Alpha van je schrijven toch maar eens moet leiden tot de Omega van een concreet boekje, dan zou dat dus kunnen via de Ypsilon van Uitgeverij Digitalis. Wanneer je meer details wilt, dan vind je die op de site van de uitgever, www.taaldigitaal.nl. Wanneer je de kwaliteit van de uitgaven van de uitgeverij wilt beoordelen, dan bestel je online een bundel. Bijvoorbeeld die van mij.
Is dit ongevraagde reclame op uw deurmat? Ja en nee. Ik heb geen belang bij het succes van Ypsilon en kan ook geen uitputtend overzicht geven van alle mogelijkheden. Maar ik ben tevreden over de productie van mijn eigen bundel en de zakelijke afhandeling daarvan. Toen ik met de uitgever in gesprek raakte, bestond de Ypsilonimprint nog niet, anders had ik wellicht daarvoor gekozen.